Câu đặc biệt là gì? Phân biệt câu đặc biệt và câu rút gọn

Câu đặc biệt là gì? Phân biệt câu đặc biệt và câu rút gọn
Click to rate this post!
[Total: 0 Average: 0]

Ngữ pháp Việt Nam rất đa dạng với các loại câu cú, các biện pháp tu từ phong phú. Bên cạnh các câu cảm thán, câu nghi vấn,… với đầy đủ chủ ngữ – vị ngữ thì cũng có những câu mà các thành phần này bị khuyết đi. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về một loại câu như thế – cầu đặc biệt. Vậy câu đặc biệt là gì và chúng được dùng như thế nào?

Để linh hoạt, chính xác hơn khi giao tiếp, làm bài tập, chúng ta sẽ cùng hutbuitonghop.com giải đáp các câu hỏi liên quan đến câu đặc biệt nhé!

Câu đặc biệt là gì? Tìm hiểu khái niệm và tác dụng của câu đặc biệt

Khái niệm câu đặc biệt là gì?

Không hẳn các câu không có chủ ngữ – vị ngữ đều là sai lỗi cú pháp. Đó có thể là do chủ đích ban đầu của người viết nhằm những mục đích nhất định. Và câu đặc biệt cũng thuộc trường hợp này.

câu đặc biệt là gì
Câu đặc biệt là gì? Câu đặc biệt có tác dụng gì?

Câu đặc biệt là loại câu quen thuộc và được sử dụng rộng rãi trong giao tiếp hàng ngày. Nó cũng được các tác giả sử dụng trong văn học, thơ ca,… Đây là loại câu thường chỉ có 1 cụm từ hoặc một từ.

Câu đặc biệt không cấu tạo theo mô hình chủ ngữ – vị ngữ. Nhưng nó vẫn không sai mà ngược lại còn mang nhiều tác dụng trong câu nói, đoạn văn, đoạn thơ.

Những tác dụng của câu đặc biệt trong giao tiếp và văn học

Không chỉ ngắn gọn, câu đặc biệt còn được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau. Tác dụng của loại câu này có thể kể đến như:

– Câu đặc biệt xác định thời gian và địa điểm

Người ta thường sử dụng câu đặc biệt để xác định một cách chính xác thời gian và địa điểm đã, đang hoặc sẽ diễn ra các sự việc.

  • Ví dụ về câu đặc biệt trong trường hợp này như: “Đêm Giao thừa. Những cơn mưa phùn đầu xuân nhẹ rơi vương trên mái tóc người đi lễ chùa. Những chồi xuân xanh non mơn mởn như hứa hẹn một năm mới với nhiều khởi đầu an lành cho đất nước và con người Việt Nam.”
  • Trong ví dụ trên thì câu đặc biệt “Đêm Giao thừa” được sử dụng để xác định thời gian trong câu.
Khái niệm và đặc điểm của câu đặc biệt
Khái niệm và đặc điểm của câu đặc biệt

– Cách bộc lộ cảm xúc với câu đặc biệt là gì?

Người ta cũng sử dụng câu đặc biệt để bộc lộ cảm xúc mạnh mẽ của mình. Đây là cách sử dụng rất phổ biến của câu đặc biệt trong giao tiếp hàng ngày.

  • Ví dụ như: “May quá! Bố tôi đã trải qua cuộc phẫu thuật thành công.”
  • Thì trong câu này, “May quá” là câu đặc biệt được sử dụng để bộ lộ cảm xúc. Đó là niềm vui mừng và sự phấn khởi của người con khi bố đã bình an qua cuộc phẫu thuật.

– Câu đặc biệt dùng để gọi đáp trong giao tiếp

  • Ví dụ thường thấy là: “Anh Thắng ơi! Anh Thắng! – Vũ cất tiếng gọi khi thấy một dáng người đi ngang qua nơi cuối ngõ. Vũ không biết đó có phải anh Thắng không nhưng vẫn bất giác cất tiếng gọi.”
  • Trường hợp này, “Anh Thắng ơi!” và “Anh Thắng” là hai câu đặc biệt. Chúng được sử dụng để gọi đáp trong giao tiếp hàng ngày hoặc sử dụng trong văn học.
  • Ví dụ về câu đặc biệt để gọi đáp khác như: “-Lực ơi! Em lên đây chị bảo! – Dạ! Chị đợi em một chút ạ”
    Trường hợp này, “Lực ơi!” là câu đặc biệt để gọi, “Dạ!” là câu đặc biệt sử dụng để đáp.
4 tác dụng chủ yếu khi sử dụng câu đặc biệt trong giao tiếp
4 tác dụng chủ yếu khi sử dụng câu đặc biệt trong giao tiếp, văn học

– Câu đặc biệt để liệt kê hoặc thông báo

Chức năng liệt kê và thông báo của câu đặc biệt là gì sẽ được giải đáp ngay sau đây. Trong nhiều trường hợp, các câu đặc biệt được các tác giả văn học sử dụng để liệt kê hoặc thông báo về sự có mặt của sự vật, hiện tượng.

  • Ví dụ như: “Tôi yêu thích nhất là buổi sớm trên đồng quê. Đó là khoảng thời gian thư thái và dễ chịu nhất mà tôi từng được cảm nhận. Tiếng chim hót. Tiếng mái chèo. Tiếng người gọi đò. Ánh nắng mặt trời từng chùm thả nhẹ trên sương trên dòng sông…”
  • Trong ví dụ về câu đặc biệt này, “Tiếng chim hót”, “Tiếng mái chèo”, “Tiếng người gọi đò” là các câu đặc biệt liệt kê những âm thanh trong lành của buổi sáng trên đồng quê.

Cách phân biệt câu rút gọn và câu đặc biệt là gì?

Có một loại câu ngắn gọn cũng thường được sử dụng, đó là câu rút gọn. Sau khi hiểu thế nào là câu đặc biệt, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu để phân biệt câu đặc biệt và câu rút gọn nhé!

Tìm hiểu chung về câu rút gọn – câu rút gọn là gì?

Câu rút gọn là loại câu ngắn gọn, được lược bỏ 1 thành phần chính của câu. Câu rút gọn có hai loại, loại câu lược bỏ chủ ngữ và loại câu rút gọn lược bỏ vị ngữ. Nó sẽ giúp câu trở nên ngắn gọn và súc tích hơn.

Câu rút gọn là gì
Câu rút gọn là gì?

Sử dụng câu rút gọn giúp hạn chế tình trạng câu văn dài, trùng lặp chủ hoặc vị ngữ. Trường hợp câu rút gọn cả thành phần chủ ngữ và vị ngữ thì sẽ trở thành câu đặc biệt.

Ví dụ câu rút gọn như: “Minh nói với Hoàng: – Sáng mai đi xem phim nhé!” Thì câu “Sáng mai đi xem phim nhé.” là câu rút gọn chủ ngữ, câu này khi viết đầy đủ có thể là “Sáng mai chúng mình (hoặc “Sáng mai Minh với Hoàng”) đi xem phim nhé!”.

Mặc dù ngắn gọn nhưng khi sử dụng câu rút gọn, bạn cần chú ý đến hoàn cảnh. Bởi vì, nhiều trường hợp câu rút gọn sẽ làm người nghe, người đọc hiểu sai nội dung muốn truyền tải.

Đôi khi, việc rút gọn, lược bỏ thành phần câu khiến câu nói, câu văn trở nên cụt lủn, thiếu lịch sự. Do đó, không nên sử dụng loại câu này 1 cách tùy tiện.

Phân biệt câu đặc biệt và câu rút gọn

Hai loại câu này khá giống nhau về mặt hình thức khiến nhiều người bị nhầm lẫn. Đặc biệt là các bạn học sinh trong các bài tập xác định câu rút gọn và câu đặc biệt. Vậy cách phân biệt câu rút gọn và câu đặc biệt là gì?

Phân biệt câu rút gọn và câu đặc biệt
Phân biệt câu rút gọn và câu đặc biệt

Do câu đặc biệt không được cấu tạo theo mô hình chủ ngữ – vị ngữ. Nên chúng ta không thể khôi phục các bộ phận này cho câu. Ví dụ: “Chúa ơi! Chiến thắng của họ thật đúng là một kỳ tích”. Thì “Chúa ơi!” là một câu đặc biệt bộc lộ cảm xúc đặc biệt của người nói. Và chúng ta không thể khôi phục chủ ngữ, vị ngữ cho nó được.

Còn câu rút gọn là câu được tỉnh lược đi một thành phần chính trong câu. Bạn có thể khôi phục lại câu rút gọn để trở thành một câu hoàn chỉnh và đầy đủ.

Ví dụ như: “Ai là người đã làm chiếc bánh sinh nhật này cho anh thế Minh? – Chị Phương.” Trường hợp này, “Chị Phương” là câu đã được người nói lược bỏ thành phần vị ngữ. Bạn có thể khôi phục câu này thành “Chị Phương đã làm chiếc bánh đó cho anh.”

Một số dạng bài tập thường gặp để vận dụng, xác định câu đặc biệt là gì

Câu đặc biệt là một bài học trong chương trình Ngữ văn lớp 7 và được vận dụng xuyên suốt về sau. Có khá nhiều dạng bài thường gặp liên quan đến kiểu câu này.

Dạng bài thường gặp về câu đặc biệt
Dạng bài thường gặp về câu đặc biệt

– Dạng 1: Xác định các loại câu trong một đoạn văn cho trước.

Dạng bài này, người ra đề sẽ cho trước 1 đoạn văn ngắn và yêu cầu người học xác định câu đặc biệt, câu rút gọn. Để làm được, bạn cần đọc lại các thông tin về hai loại câu này bên trên. Điều này sẽ giúp bạn không bị nhầm lẫn khi phân biệt câu rút gọn và câu đặc biệt.

– Dạng 2: Xác định nội dung của câu

Đây là dạng bài nâng cao, đầu tiên người học cần xác định được loại câu đặc biệt là gì trong đoạn văn. Sau đó, thể hiện năng lực cảm thụ văn học bằng cách hiểu nội dung của câu.

– Dạng 3: Viết đoạn văn có sử dụng câu đặc biệt

Dạng đề này yêu cầu người học phải nắm và hiểu rõ đặc điểm và tác dụng của câu đặc biệt. Sau đó, vận dụng kiến thức và sự nhạy bén văn học để viết 1 đoạn văn có ý nghĩa. Cuối cùng, cần phải phân tích được tác dụng của câu đặc biệt trong đoạn văn (tham khảo 4 tác dụng của câu đặc biệt bên trên).

 

Hy vọng với những kiến thức vừa rồi, bạn đã có thể trả lời được câu hỏi câu đặc biệt là gì. Ngữ pháp Tiếng Việt vô cùng đa dạng, nếu bạn còn thắc mắc gì cần được giải đáp, hãy để lại câu hỏi. Theo dõi chúng tôi để không bỏ lỡ những điều thú vị trong văn học, ngữ pháp tiếng Việt nhé!

Nguồn: https://hutbuicongnghiep.com/

Tiến Duynh

Tôi có nhiều năm trong lĩnh vực Review các sản phẩm máy móc công nghiệp, game, xe cộ... Hy vọng những chia sẻ của tôi sẽ giúp ích được cho các bạn. Cám ơn đã theo dõi website!

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Read also x